Wapń jest kluczowym pierwiastkiem budulcowym dla tkanek roślinnych. W owocach, w tym jabłkach, jest on odpowiedzialny za jakość owoców i przemiany fizjologiczne związane z ich starzeniem (trwałość pozbiorcza).
Poniższe doświadczenie obrazuje wpływ dokarmiania wybranymi nawozami wapniowymi na najbardziej dokuczliwą chorobę fizjologiczną jabłek, powodowaną niedoborami wapnia, jaką jest gorzka plamistość podskórna (GPP). Do badań celowo wybrano bardzo podatną na te zaburzenia odmianę Szampion.
Do niniejszego doświadczenia wybrano dwa nawozy z portfolio Symbioz, Calprone oraz Caliogo.
W doświadczeniu zaplanowano kombinacje różnych nawozów wapniowych stosowanych solo lub w mieszaninie z innymi produktami, stosując poniższe dawki:
- Calprone – 3,0 l/ha
- Caliogo – 1,0 l/ha
- Calprone był również sprawdzany w mieszaninie z produktem krzemowym Megis w dawce 0,5 l/ha
- Caliogo łączono w mieszaninie z produktami: Drevgo – 2,0 l/ha oraz Cobre 2,0 l/ha (oddzielne kombinacje).
Produktami referencyjnymi były:
- nawóz wapniowo – krzemowy WP – 2,0 kg/ha
- wapń skompleksowany aminokwasami – 2,0 l/ha
- nawozowy mrówczan wapnia w dawce 2,5 kg/ha
Kluczowym dla jakości owoców jest ilość wapnia, która znajduje się w glebie i będzie dostępna dla roślin podczas wegetacji. Doświadczenie celowo założono na glebie kwaśnej i ubogiej w wapń (ok 300-500 ml Ca/l, gdzie zawartości wapnia w glebie uznawane za dostateczne powinny być >1000mg/l gleby), tak by zniwelować wpływ wapnia zawartego w glebie i jak najlepiej uchwycić efekt nawożenia pozakorzeniowego.
Gleba w kwaterze doświadczalnej została precyzyjnie przebadana, a kombinacje tak rozlokowane, by zminimalizować jej oddziaływanie na wyniki doświadczenia.
Poszczególne kombinacje nawozowe na kwaterze doświadczalnej rozlokowane były metodą bloków losowych, tak by poszczególne powtórzenia danej kombinacji rozrzucone były po całej powierzchni kwatery doświadczalnej.
Rysunek 1. Schemat pobierania próbek gleby oraz wyniki analiz gleby w kwaterze doświadczalnej.
Pierwszy zabieg doświadczalny (A) został wykonany 28 maja w fazie BBCH 73 (owoce osiągnęły średnicę do 30 mm). Na przełomie maja i czerwca rozpoczął się intensywny opad zawiązków.
Rysunek 2. Opad zawiązków obserwowany w sadzie doświadczalnym (17.06.2024).
Kolejne zabiegi doświadczalne (B, C, D, E, F, G, H, I, J) zostały wykonane zgodnie z harmonogramem w określonych fazach wegetacyjnych przy zachowaniu odstępu między nimi wynoszącego 9-12 dni.
Pogoda podczas prowadzenia doświadczenia latem 2024 roku była upalna, z częstymi opadami burzowymi, co było korzystne dla doświadczenia, ponieważ owoce mogły być obmywane z pyłów, co zwiększało skuteczność zabiegów
Rysunek 3. Warunki pogodowe podczas prowadzenia doświadczenia (maj–wrzesień 2024).
Silne nasłonecznienie prowadziło niejednokrotnie do oparzeń na skórce owoców, co było dodatkowym czynnikiem stresowym dla owoców, wpływającym na ich jakość.
Rysunek 4. Oparzenia słoneczne owoców obserwowane podczas doświadczenia.
Ostatni zabieg (J) został wykonany siedem dni przed wyznaczonym na podstawie prowadzonych ocen terminem dojrzałości zbiorczej. Wszystkie aplikacje były wykonywane w warunkach sprzyjających pobieraniu form aktywnych testowanych produktów przez tkanki rośliny traktowanej.
Rysunek 5. Pierwsze objawy gorzkiej plamistości podskórnej (GPP) na poletkach kontrolnych.
Pierwsze objawy gorzkiej plamistości podskórnej na poletkach kontrolnych zaobserwowano 19 lipca w trakcie oceny PTX przed aplikacją F. W tym terminie drzewa znajdowały się w fazie BBCH 78 tzn. owoce osiągnęły 80% typowej wielkości (średnia średnica 10 zmierzonych zawiązków = 69,4 mm). W poprzednich sezonach wegetacyjnych, przy standardowym układzie pogody, drzewa jabłoni odm. Szampion osiągały fazę BBCH 78 w drugiej połowie sierpnia.
Rysunek 6. Wpływ badanych nawozów wapniowych na udział owoców z objawami GPP.
Wnioski:
Na podstawie uzyskanych danych można jasno stwierdzić skuteczność wybranych nawozów w ograniczaniu występowania GPP przez zastosowanie pozakorzeniowe.
Calprone w dawce 3 l/ha oraz Caliogo w dawce 1,0 l/ha wyróżniały się skutecznością na tle nawozów referencyjnych i kontroli.
Nawóz Calprone może być stosowany w mieszaninie z nawozem Megis (brak negatywnego wpływu Megis na pobieranie wapnia), natomiast nawóz Caliogo można mieszać z produktami Drevgo lub Cobre, co daje elastyczność w podejmowaniu decyzji o wykorzystaniu danej technologii. Jednocześnie ta mieszanina podnosi skuteczność ograniczania GPP względem stosowania Caliogo solo.
